De zaak Liechtenstein heeft het debat in Europa nieuw leven ingeblazen. De Duitsers willen de spaarrichtlijn uitbreiden en belastingparadijzen dwingen tot meer transparantie. Dirk Van der Maelen (sp.a) wil dat België in de EU mee het voortouw neemt in plaats van samen met Luxemburg en Oostenrijk alles te blokkeren. Ook vanuit België zelf kunnen een aantal maatregelen genomen worden om het gebruik van belastingparadijzen aan te pakken. Met de opbrengst van deze maatregelen wil sp.a de belastingen verlagen voor de mensen die correct hun belastingen betalen. Minister Reynders maakte vandaag opnieuw duidelijk dat hij niet wil weten van een aanpak van belastingparadijzen vanuit België.

Het Duitse gerecht voert een onderzoek minstens 700 rijke Duitsers die in Liechtenstein enkele miljarden euro’s verstopt zouden hebben voor de fiscus. De Duitse belastingdienst kwam hen op het spoor via een DVD die ze van een informant uit Liechtenstein gekocht heeft. Het belastingschandaal heeft voor grote opschudding gezorgd binnen en buiten Duitsland. Ondertussen is ook in o.a. Zweden, Frankrijk, Italië en Spanje een onderzoek gaande. In tegenstelling tot deze landen heeft België nog geen inlichtingen van Duitsland ontvangen. Vooral de omvang van het dossier heeft velen de ogen geopend. Toch is dit slechts het topje van de ijsberg. Tax Justice Network schat op basis van gegevens van de Bank for International Settlements en McKinsey & Company dat voor meer dan 11.500 miljard US$ aan vermogen ‘offshore’, en dus ver weg van de belastingdiensten, onderdak gevonden heeft. Dit is ongeveer 1/3 van het BBP van de wereld.

En de Belgen? Er zijn steeds meer aanwijzingen dat ook rijke Belgen belastingparadijzen gebruiken om belastingen te ontduiken en ontwijken:

·        Advocaat en fiscaal specialist Luc Vanheeswijck verklaarde op televisie dat een aantal bezorgde Belgen hem reeds gecontacteerd hebben over hun verborgen spaargeld in Liechtenstein.

·        Zo goed als alle in België actieve banken zijn aanwezig in verschillende belastingparadijzen om hun Belgische klanten een waaier aan (belastingontwijkende) mogelijkheden aan te kunnen bieden: Dexia in  Jersey, Fortis in Guernsey en de Nederlandse Antillen, ING Private Banking in Curaçao en Monaco, KBC in Monaco en Luxemburg, en zo kunnen we nog een tijdje doorgaan.

·         Sinds november 2005 vliegt VLM dagelijks op het Eiland Man vanuit Brussel en Antwerpen. Dit bekende belastingparadijs telt 76.000 inwoners en meer dan 30.000 geregistreerde ondernemingen. Op de bankrekeningen staat ongeveer 46 miljard euro spaargeld geparkeerd.

·         Tenslotte nog dit hallucinant bedrag: in het derde kwartaal van 2005 bedroegen de toegekende kredieten van Belgische banken aan vennootschappen in belastingparadijs Jersey  22,2 miljard €. Dit is meer dan de kredieten aan vennootschappen in enig ander land.

Wat kan België doen? In de eerste plaats kan België unilateraal een aantal maatregelen nemen. Van der Maelen pleit ervoor dat de regering fondsen vrij zou maken voor onderzoek naar het gebruik van belastingparadijzen vanuit België. Hij pleit ook voor de oprichting van een gespecialiseerde eenheid bij de fiscus om belastingontduiking en –ontwijking via belastingparadijzen aan te pakken. Die gespecialiseerde eenheid moet constructies met belastingparadijzen in kaart brengen en maatregelen ontwikkelen om zulke constructies tegen te gaan. Daarnaast moet ze systemen op poten zetten om personen die belastingparadijzen gebruiken te kunnen identificeren. In Ierland heeft men zo’n dienst opgericht en in het eerste volle jaar na haar oprichting heeft die 650 miljoen euro opgebracht. België moet vervolgens informatie-uitwisselingsverdragen sluiten met alle belastingparadijzen. Onder andere Nederland, Zweden, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk hebben dit op advies van de OESO reeds gedaan. Zulke verdragen zijn noodzakelijk om inlichtingen over Belgische belastingplichtigen te bekomen. Op die manier kunnen misbruiken effectief aangepakt worden. Al deze voorstellen werden op het einde van de vorige legislatuur goedgekeurd in een resolutie van Dirk Van der Maelen. Ook door de partij van Didier Reynders. Van der Maelen heeft minister Reynders vandaag voor de tweede gevraagd naar de uitvoering van de resolutie. De minister weigerde opnieuw te antwoorden. Dit bevestigt de onwil van Reynders om het gebruik van belastingparadijzen aan te pakken.

En Europa? Niettegenstaande we vanuit België unilaterale maatregelen kunnen nemen om het gebruik van belastingparadijzen te bemoeilijken, is een Europese aanpak noodzakelijk. Duitsland heeft aangekondigd dat ze de spaarrichtlijn willen uitbreiden naar meer financiële inkomsten dan rente alleen, en dat ze belastingparadijzen willen dwingen om inlichtingen uit te wisselen. Minister Reynders verklaarde dat hij wil afstappen van de bronheffing, en dus inlichtingen wil uitwisselen, als Luxemburg en Oostenrijk dat ook doen. Of hij dit meent is een andere zaak. Volgens de geruchten staat het kartel België-Luxemburg-Oostenrijk sterker dan ooit. Als we willen dat belastingparadijzen transparanter worden, zal eerst dit kartel gebroken moeten worden. Hier kan België een cruciale rol spelen. Minister Reynders zal kleur moeten bekennen en kan zich niet blijven verschuilen achter Luxemburg en Oostenrijk. Volgens de minister is er in België geen bankgeheim, er is dan ook geen reden om samen te spannen met de landen die wel een bankgeheim hebben en dat willen behouden. Wat de uitbreiding van de spaarrichtlijn betreft liet minister Reynders optekenen dat hij voorstander is van een uitbreiding van het toepassingsgebied naar verzekeringsproducten van Tak 21 en Tak 23. Sp.a wil dat ook dividenden onder de spaarrichtlijn vallen.  

Belastingsontduiking en -ontwijking via belastingsparadijzen betekenen een aantasting van de fiscale rechtvaardigheid: terwijl rijken en machtigen ontsnappen aan hun belastingsplicht, draaien gewone inkomens op voor de belastingen waarmee landen hun overheidsopdrachten financieren. Omwille van de sociale onrechtvaardigheid moet de vrijbuitersrol van belastingsparadijzen en landen met bankgeheim aan banden worden gelegd. Met de opbrengst hiervan wil sp.a de belastingen verlagen voor de mensen die correct hun belastingen betalen.