Dirk Van der Maelen (sp.a) heeft uit betrouwbare bron vernomen dat er sinds enkele weken op grote schaal illegaal Chinese wapens geleverd worden aan de Democratische Republiek Congo. Het is zeer waarschijnlijk dat België van deze leveringen op de hoogte is, maar geen actie onderneemt.

Sinds september 2007 landt om de twee dagen een Boeing 727 van luchtvaartmaatschappij Hewa Bora op de luchthaven van Kisangani. Deze vliegtuigen vertrekken vanuit Karthoem (Sudan) en zijn telkens geladen met Chinese wapens, zo werd door een zeer goed geplaatste bron in Congo aan Dirk Van der Maelen onthuld. Deze wapens worden vervolgens via Walikale naar Oost-Congo getransporteerd, waar ze door het leger van de Democratische Republiek Congo gebruikt worden in de strijd tegen de troepen van N'Kunda. De hele operatie vanuit Kisangani zou geleid worden door Guy Loufangi.

Het kan volgen Dirk Van der Maelen haast niet anders dan dat België van deze wapenleveringen op de hoogte is. Ten eerste zijn de banden tussen luchtvaartmaatschappij Hewa Bora en België zeer nauw. Zo werkt SN Brussels Airlines samen met Hewa Bora bij de oprichting van een nieuwe luchtvaartmaatschappij en deelt met hen kantoren in Kinshasa. Daarnaast zijn er Belgen werkzaam in het topkader van Hewa Bora, onder hen Philippe de Moerloose, die al eerder in verband werd gebracht met wapenhandel.

Een tweede reden waarom het onwaarschijnlijk is dat België niet op de hoogte is van deze leveringen, is enerzijds de sterke militaire samenwerking van België met het Congolese leger en anderzijds de grote activiteit van onze militaire inlichtingendienst in deze regio.

Dirk Van der Maelen vraagt zich af waarom België, dat op dit ogenblik lid is van de VN-Veiligheidsraad en de situatie in Congo al meerdere malen op de internationale agenda geplaatst heeft, toch geen enkele actie onderneemt tegen deze leveringen. Vreest men een impact op de reeds gespannen relaties tussen België en Congo? Is men bang voor China? Is er een risico op beschadiging van Belgische belangen in Congo?

Geen van deze redenen weegt op tegen het respect dat België moet opbrengen voor resoluties van de Veiligheidsraad die een bijzonder controleregime opleggen voor wapenhandel met Congo, resoluties die nota bene door België zelf gesteund werden. Zo voorziet VN-Resolutie 1807, daterend van 31 maart 2008, dat elke wapenlevering aan de Democratische Republiek Congo genotificeerd moet worden. Bij een tijdelijke inname van het kamp van Rumangabo ten noorden van Goma (7 oktober 2008) zou volgens de plaatselijke pers minstens 6 ton munitie van Chinese oorsprong in handen van CNDP-rebellen van N'kunda gevallen zijn. Hoe deze munitie in de Democratische Republiek Congo terecht gekomen is, is volgens deze berichten niet duidelijk. Wel wordt een rapport van het VN-expertenpanel (nummer 5/2008/43, van 13 februari 2008) aangehaald, waarin melding gemaakt wordt van vluchten met wapens aan boord, die het najaar van 2007 in Kisangani geland zijn. Deze vluchten werden niet genotificeerd.

Als België, zoals Van der Maelen gelooft, de andere kant opkijkt bij deze massale wapenleveringen dan draagt het een bijzonder zware verantwoordelijkheid voor het vele leed dat veroorzaakt werd en wordt in Oost-Congo. Na een eerste mislukte poging om N'Kunda te verslaan in december 2007, probeert het Congolese regeringsleger sinds eind augustus 2008 opnieuw om de rebellen in het zand te doen bijten. Het conflict ontaardt zo in een open burgeroorlog met honderduizenden tot één miljoen ontheemden, inzet van kindsoldaten en verkrachtingen op grote schaal. Als België de kop in het zand steekt in verband met deze wapenleveringen kan dit ontzettend zware gevolgen hebben.

Dirk Van der Maelen vreest dat het einde van de ellende nog niet in zicht is. Sinds het grote samenwerkingscontract tussen Congo en China uit 2007, waarbij China in ruil voor mijnconcessies grote infrastructuurwerken uitvoert in Congo, onderhouden beide landen zeer goede relaties. Dit samenwerkingsakkoord bevat ook een militair luik en Van der Maelen vermoedt dat de illegale Chinese wapenleveringen bijgevolg pasmunt vormen voor Congolese mijnconcessies. China koopt zich kort gezegd, via wapenhandel, in in de exploitatie van de natuurlijke rijkdommen van Congo.

De Verenigde Staten, die in een geostrategische concurrentiestrijd verwikkeld zijn met China, zullen Congo niet zomaar opgeven. Dirk Van der Maelen vermoedt dat de Verenigde Staten zal pogen om de door China gesteunde Congolese president Kabila te destabiliseren. Dit kan door het verhogen van Amerikaanse militaire hulp aan Rwanda, dat op zijn beurt de Congolese Tutsi-verzetsbeweging van N'Kunda steunt. Voor men het weet krijgt men in Oost-Congo een tweede Darfur: een clash tussen de Verenigde Staten en China om de grondstoffenrijkdom van Congo.

Tot slot roept Dirk Van der Maelen de Belgische regering op te stoppen met de smeekbede's aan het adres van Kabila om de betrekkingen opnieuw te normaliseren. Zolang Kabila zich als oorlogsstoker in Oost-Congo blijft gedragen lijkt het houden van enige afstand een wijze opstelling. Kabila zou het geld en de natuurlijke rijkdommen van Congo beter investeren in de heropbouw van het land, in plaats van het te besteden aan wapens waarmee een vuile oorlog in Oost-Congo gaande wordt gehouden.