'Fraude kost staat elk jaar tot 10 miljard'

Na een weekje verplichte rust hervatte formateur Elio Di Rupo (PS) gisteren de werkzaamheden. Naast het monitoringcomité dat hun rapport over de te besparen 22 miljard euro uit de doeken kwam doen, ontving hij ook staatssecretaris voor de coördinatie van fraudebestrijding Carl Devlies. Die kwam aan met een pakketje mogelijke maatregelen onder de arm en de belofte van 1 miljard euro.

Volgens Devlies leverde de bestrijding van sociale en fiscale fraude sinds 2009 ook al eens 1 miljard euro op. Controle op die cijfers is moeilijk, omdat 'buitenstaanders' geen inzicht krijgen. Devlies maakt zich evenwel sterk dat hij dat resultaat aan het einde van de huidige legislatuur in 2014 kan opnieuw kan voorleggen.

De maatregelen die Devlies daartoe wil nemen, zijn echter ruim onvoldoende om het fraudepercentage in ons land ook daadwerkelijk naar beneden te krijgen, zegt hoogleraar fiscaal recht Michel Maus (VUB). En dat is nochtans dringend nodig. "Volgens de Nationale Bank bedraagt het verlies door fiscale en sociale fraude in België 6,4 miljard euro. Andere studies, zoals die van de Oostenrijkse fraudespecialist Friedrich Schneider, hebben het over 20 tot 30 miljard", legt Maus uit. "Als je het fraudepercentage kan terugbrengen naar het niveau van Nederland en Frankrijk, dat 6 à 7 procent lager ligt, dan spijs je de schatkist jaarlijks met 8 tot 10 miljard extra."

Maus pleit voor de dringende invoering van een performant systeem. Hoe dat er moet uitzien, weet hij ook. Een parlementaire onderzoekscommissie tekende dat ruim twee jaar geleden al uit onder de vorm van 108 aanbevelingen. Net gisteren kwam het Rekenhof naar buiten met een studie naar de uitvoering van die aanbevelingen. De nieuwe structuur van de federale overheidsdienst Financiën laat op zich wachten en de controlesystemen voor de personeelsinvulling zijn onvoldoende ontwikkeld, stelt het Hof. Maar desondanks is Financiën erin geslaagd de strijd tegen fiscale fraude op te voeren.

Er is inderdaad al goed werk geleverd, vinden parlementsleden Stefaan Van Hecke (Groen!) en Dirk Van der Maelen (sp.a) die in die onderzoekscommissie zetelden. Maar er moet nog veel meer gebeuren. Ze benadrukken het belang van de reorganisatie van Financiën.

"Momenteel worden duizenden ambtenaren ingezet voor de controle van belastingaangiften van werknemers, terwijl er maar tien man bezig is met onderzoek naar misbruiken met verrekenprijzen binnen multinationale groepen. Dat is toch niet logisch?", hekelt Van der Maelen. De sp.a'er mist nog meer in het plan van Devlies. Zo moet er gesnoeid worden in de veel te ingewikkelde fiscale wetgeving, die nu "een speeltuin voor fraudeurs" is, en moet de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) versterkt worden.

Maus is het daar helemaal mee eens. "Het is prioritair dat de pakkans verhoogd wordt", meent hij, "want anders blijft de fraude een sluipend gif dat ons systeem blijft ondermijnen. Maar als je echte hervormingen wil doorvoeren, stuit je op de politieke onwil."

De morgen (9/6/2011)