Deze week lekten op Wikileaks, een website voor klokkenluiders, duizenden en duizenden documenten uit over de oorlog in Afghanistan. Daartussen zaten ook enkele gegevens over de Belgen in Afghanistan. Zo zouden ze in 2007 een ontmijningsopdracht hebben uitgevoerd in Kunduz, dat als levensgevaarlijk gebrandmerkt wordt. Bovendien zou Defensie een incident uit 2009 fel geminimaliseerd hebben.

Als dit klopt, betekent dat dat de Belgische regering loog over de inzet van de troepen. Niemand was er immers van op de hoogte dat de Belgen ook in het zuiden van Afghanistan opereerden. Die regio werd door de regering uitgesloten als actieterrein, en toch zouden Belgische militairen in Tarin Kowt een ontmijningsoperatie hebben uitgevoerd. Hoe gevaarlijk die regio is, wordt geïllustreerd door de simpele vaststelling dat de Nederlanders daar in vier jaar tijd 24 militairen verloren hebben.

Desondanks is er twijfel of de berichtgeving hierover in de krant Het Laatste Nieuws klopt. Bij Defensie zegt men zich niets te herinneren van zo'n opdracht. André Flahaut (PS): 'In die periode was de regering in lopende zaken, maar ik herinner me daar helemaal niets van. En ik zou het nooit goedgekeurd hebben.'

De voormalige stafchef ging gisteren tegenover het persagentschap Belga nog een stap verder, en zei dat de Belgen nooit verder zijn gegaan dan Bagram, zo'n zestig kilometer ten zuiden van de Afghaanse hoofdstad Kaboel.

Vergissing

Op Defensie werd gisteren koud en warm geblazen. Perswoordvoerster Ingrid Baeck bevestigde 's ochtends op de VRT-radio dat er zo'n missie is geweest, om dat later op de dag weer te ontkennen. 'Ik heb me vergist', zo zegt ze. 'Er is nooit een missie geweest van de Belgische detachementen in Afghanistan. Wel hebben Belgen onder het bevel van ISAF (de door de NAVO geleide International Security Assistance Force, nvdr) in november een sweep uitgevoerd voor een vipbezoek in Uruzgan. Maar dat was nog onder een vorige legislatuur.'

De huidige minister van Defensie Pieter De Crem (CD&V) zet zich op dezelfde lijn. 'Maar ik ben zeker dat alle regels gerespecteerd zijn.'

Desondanks vragen SP.A en Groen! dat de opvolgingscommissie Buitenlandse Opdrachten bijeenkomt. En dat heeft ook te maken met het tweede incident. Bij een treffen tussen Belgische militairen met Afghaanse rebellen in juni 2009 viel één Belgische gewonde.

Pieter De Crem communiceerde daarover achter gesloten deuren in de Kamer, maar minimaliseerde toen het incident. Hij had het niet over die Belgische gewonde en vermeldde ook niet dat het gevecht urenlang geduurd had. 'Ik ben volledig transparant geweest', zei De Crem daarover gisteren nochtans.

Niet goed voorbereid

Defensie-expert Dirk Van der Maelen (SP.A) ziet in deze verhalen het bewijs van zijn gelijk. 'De Crem probeert een goednieuwsshow op te voeren over Afghanistan, terwijl het daar níet goed gaat. Bovendien waren de Belgen niet goed voorbereid op hun missie. In dat schietincident hebben ze zich moeten terugtrekken omdat ze niet voldoende munitie bij zich hadden. De Crem minimaliseert dat nu. Misschien is het normaal dat militairen in gevechtssituaties belanden, maar het is ook normaal dat je daar openheid over biedt. En dat heeft hij niet gedaan.'

Het Nieuwsblad, 29 juli 2010