Deze week zal de Kamer een antwoord moeten geven op de vraag of België in het kader van een EU-operatie troepen stuurt naar Oost-Congo. sp.a is van oordeel dat wanneer Ban Ki Moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, deze vraag aan ons land stelt, we niet anders kunnen dan de principiële bereidheid tonen om aan de operatie in Oost-Congo deel te nemen.

Al jaren woedt in Oost-Congo een conflict dat geleid heeft tot een humanitaire catastrofe die vele malen erger is dan bijvoorbeeld Darfour. Dit laatste conflict kreeg overigens veel meer internationale aandacht. Twee miljoen mensen zijn in Oost-Congo op de dool en zwerven van kamp naar kamp. Vrouwen zijn slachtoffers van verkrachtingen, kinderen worden gedwongen ingelijfd in de rebellenlegers... De internationale gemeenschap is verplicht om op te treden in het licht van een dergelijke situatie en België kan hierbij niet werkloos aan de kant blijven staan. Bij aanvang van het Kamerdebat verwacht sp.a wel een duidelijke positie van de regering ten aanzien van drie vragen.

1. Wie neemt deel aan de EU-missie?

Het zou goed zijn dat minstens een viertal EU-lidstaten deelnemen aan deze operatie. Deze deelname zou geen enkel voorbehoud mogen kennen, want bij potentiële deelnemers als Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland stellen we vast dat er sprake is van enige aarzeling.

2. Wat is de opdracht van de EU-missie?

De EU-missie moet elk ingrijpen dat de humanitaire noodtoestand verlicht, mogelijk maken. Sp.a is van mening dat deze missie ook niet verder mag gaan dan enkel deze doelstelling. Enkel simplisten als Jean-Marie De Decker kunnen denken dat vechten in Oost-Congo een taak van het Belgische leger is. Alle specialisten zijn het erover eens dat gezien het terrein (zeer bergachtig en overdekt met dicht regenwoud) geen enkele legermacht in staat zou zijn om de rebellen militair te verslaan. Vrede moet politiek bekomen worden, een militaire overwinning is uitgesloten.

3. Wat is het mandaat van de EU-missie?

Het mandaat waarmee de EU-troepen vertrekken moet robuust, duidelijk en ondubbelzinnig zijn. Het moet de militairen ter plaatse in staat stellen zowel zichzelf als de burgerbevolking te beschermen wanneer rebellen de hulpverlening trachten te verhinderen. De leiding van deze operatie moet in handen liggen van het EU-hoofdkwartier in Potsdam, dit in samenspraak met de VN-Monuc vredesmissie die reeds in het gebied aanwezig is. Na maximaal zes maanden moet de opdracht van de EU-missie overgenomen worden door de tegen dan versterkte Monuc-eenheden.

Ik ben zeer benieuwd of de regering bij machte zal zijn om de verdeeldheid van de afgelopen weken te overbruggen en eensgezind aan de Kamer een degelijk voorstel te doen. Dit voorstel moet voldoende waarborgen inhouden om van de vooropgestelde missie een succes te maken en moet de maximale veiligheid van onze troepen kunnen garanderen. In deze context willen we de regering nogmaals en tot vervelens toe vragen om de reeds negen maanden beloofde Congo-nota eindelijk te bezorgen aan het parlement. Tot op heden is de regering, die intern hopeloos verdeeld is, er nog niet in geslaagd om het eens te worden over het te voeren beleid ten aanzien van Congo. Militaire risico's nemen in Congo zonder eensgezindheid over de politieke lijn die België moet volgen, zou andermaal getuigen van het gebrek aan cohesie en het gebrek aan goed (buitenlands) bestuur van de regering Leterme.